De bibliotheek staat voor waarnemerschap.
Zij is de kant van de vragen. Zij is de plaats van waaruit de wereld wordt opgemerkt, gemeten, herinnerd en gelezen. De bibliotheek bevindt zich niet buiten de kosmos, alsof zij van bovenaf op het geheel neerkijkt. Zij bevindt zich binnen de tube, ergens in de doorgang zelf, lokaal en partieel, en verzamelt sporen van binnenuit de ontvouwing. Haar planken zijn gevuld met vragen, registraties, vergelijkingen, interpretaties en mogelijke lezingen van wat er is.
De bibliotheek is vanaf het begin in het schema aanwezig. Zij verschijnt niet pas nadat de oorsprong voorbij is, en ook niet pas wanneer de evolutie ver genoeg gevorderd is om reflectieve geesten voort te brengen. Waarnemerschap is vervlochten met de oorsprong en vervlochten met de evolutie. Vragen zijn van meet af aan in het geheel opgenomen. De bibliotheek staat daarom voor die vragende zijde van de werkelijkheid: de zijde waarop dingen leesbaar worden, waarop het gegevene kan worden opgemerkt, waarop sporen gewicht krijgen, en waarop de wereld verschijnt als iets waarover vragen kunnen worden gesteld.
Vanuit de tube gezien bezit de bibliotheek nooit het geheel. Zij beschikt niet over een volledig standpunt van nergens. Zij werkt met wat haar bereikt: tekens, restanten, signalen, erfenissen, herinneringen en metingen. Zij leest van binnenuit. Zij vraagt van binnenuit. Zij verzamelt wat de doorgang met zich meedraagt en probeert daar betekenis in te ontwaren, zonder ooit buiten die doorgang zelf te treden.
Het pad staat voor oorsprong en evolutie.
Het is de ontvouwing van het universum als begin en ontwikkeling, als randvoorwaarden en dynamica. Het pad opent zich in de oorsprong en zet zich voort in de evolutie. Het is de lange beweging waarin vroege condities worden voortgedragen naar structuur, sterren, elementen, planeten, leven, geest, geheugen en cultuur. Wat begint behoort tot het pad. Wat verandert behoort tot het pad. Wat blijft bestaan, vertakt, transformeert of vervaagt, behoort tot het pad.
Het pad is geen route die door een vooraf bestaande orde is aangelegd. Het is geen lijn die over een al voltooide kaart is getrokken. Het is de wereld in haar eigen wording. De oorsprong is de opening van het pad. De evolutie is de voortzetting van het pad. Het universum staat niet eerst stil om daarna van elders beweging te ontvangen. Het ontvouwt zich vanuit zichzelf, en terwijl het zich ontvouwt laat het sporen achter van wat het is geweest.
Die sporen blijven binnen de tube van het pad. Eerdere toestanden blijven niet volledig aanwezig, maar verdwijnen ook niet zonder rest. Zij leven voort als tekens, patronen, erfenissen, structuren en beperkingen. Het pad kan daarom in fragmenten worden gelezen vanuit zijn eigen doorgang. Wat over de oorsprong kan worden geweten, komt via wat de evolutie voortdraagt. Wat over het begin kan worden geweten, komt via wat nog altijd aanwezig is als spoor.
De verhouding tussen beide is innig. De bibliotheek staat voor waarnemerschap en vragen. Het pad staat voor oorsprong en evolutie, voor randvoorwaarden en dynamica. Het zijn geen gescheiden compartimenten. De bibliotheek is aanwezig binnen het pad en stelt, van binnenuit de tube, de vraag wat voor begin dit is geweest en tot wat voor ontvouwing het is gekomen. Het pad ligt binnen het bereik van de bibliotheek alleen via sporen, alleen via wat gelezen, herinnerd, gemeten en vergeleken kan worden. Het ene benoemt het universum in zijn wording; het andere benoemt het universum in zijn leesbaarheid van binnenuit. Samen vormen zij één vervlochten geheel waarin de wereld zich ontvouwt en, ergens binnen die ontvouwing, ook wordt bevraagd, waargenomen en gelezen.
In een geest verwant aan Georges Lemaître: God staat niet in de bibliotheek en loopt niet mee op het pad als één ding onder de dingen. God is de reden waarom er een pad is dat zich ontvouwt, en een bibliotheek van waaruit dat pad gelezen kan worden.
Er lijkt ook een zekere verwantschap te bestaan tussen de bibliotheek en backward chaining, en tussen het pad en forward chaining. De bibliotheek begint met een vraag, een teken, een spoor, en redeneert terug naar wat het gegeven begrijpelijk zou kunnen maken. Het pad beweegt in de andere richting: het ontvouwt zich vanuit wat er al is, en voert het verder naar nieuwe vormen, nieuwe toestanden en nieuwe consequenties. In die zin leest de bibliotheek achterwaarts, terwijl het pad voorwaarts beweegt. De ene is reconstructief; de andere ontvouwt.